O uzależnieniu
O uzależnieniu mówi się wtedy, jeśli to co robimy (uzależnienia behawioralne) lub zażywamy (uzależnienia od substancji) przynosi straty i negatywne konsekwencje w życiu osobistym, zawodowym, duchowym. Człowiek chciałby zrezygnować, ale nie może i wraca do szkodzącej mu czynności lub substancji, przy okazji tłumacząc siebie na różne sposoby, racjonalizując, bagatelizując konsekwencje lub obwiniając innych. Już po niniejszym krótkim wprowadzeniu wyczuwa się, że nieleczony nałóg zawsze w jakimś stopniu niszczy uzależnionemu i jego bliskim życie.
W Polsce najczęściej ludzie uzależniają się od alkoholu, ocenia się, że alkoholików jest około miliona! Liczba osób, które piją szkodliwie (często bez cech pełnego uzależnienia), szacowana jest na około 2,3–2,5 mln. Łącznie szacuje się, że od 4 do nawet 5 milionów Polaków może znajdować się w grupie osób pijących alkohol w sposób, który zagraża ich zdrowiu lub życiu, a w tym ok. 1–1,2 mln wymaga leczenia.
Jak rozpoznać uzależnienie?
Warto podkreślić, że bardzo trudno jest rozpoznać uzależnienie, szczególnie człowiekowi, który jest nim dotknięty. Osoby bliskie zwykle wcześniej zauważają niepokojące sygnały i odczuwają zgubne skutki nałogu, natomiast sam uzależniony broni się przed posądzeniem o uzależnienie, ponieważ gdyby to przyznał – musiałby podjąć działania, aby z tego czegoś zrezygnować. Ponieważ uzależnienie staje się ważną częścią życia, więc trudno z niego zrezygnować. Bardzo łatwo jest przekroczyć bezpieczną granicę picia, czyli momentu utraty kontroli nad ilością alkoholu, czy poświęcanego mu czasu. Po utracie kontroli, zaczyna się tracić umiejętność świadomego decydowania o swoim życiu. Zaczyna się coraz więcej myśleć o nałogu, staje się on istotny, w miarę postępowania choroby – najważniejszy.
Jak rozpoznać, czy mamy do czynienia z nałogiem?
Początki uzależnienia od alkoholu mogą być różne. W większości przypadków rozpoczyna się od weekendowego sięgania po kieliszek. Po ciężkim tygodniu pracy szukamy odprężenia i okazji do integracji ze znajomymi. Spożywanie alkoholu wydaje nam się idealnym sposobem ucieczki od problemów dnia codziennego. O ile jednym osobom udaje się oprzeć pokusie takiej formy relaksu, to inni zaczynają to traktować jak rytuał.
Oto kluczowe sygnały ostrzegawcze:
1. Silna potrzeba (głód)
- Przymus: Odczuwanie silnej, trudnej do opanowania potrzeby zażywania substancji (alkohol, narkotyki, nikotyna) lub wykonywania czynności (hazard, gry, internet).
- Koncentracja życia wokół nałogu: Większość czasu i myśli poświęcona jest zdobyciu substancji, zażywaniu jej lub dochodzeniu do siebie po jej zażyciu.
- Trudności z myśleniem o czymś innym: Obiekt nałogu staje się priorytetem, wypierając pasje, pracę i relacje.
2. Utrata kontroli
- Brak kontroli: Niemożność ograniczenia ilości lub częstotliwości (np. „wypiję tylko jedno”, a kończy się na kilku).
- Problemy z dotrzymaniem obietnic: Składanie obietnic ograniczenia lub zaprzestania (sobie lub bliskim) i ich niedotrzymywanie.
- Klinowanie (w przypadku alkoholu): Picie rano, aby zmniejszyć objawy odstawienia (np. drżenie rąk).
3. Zmiany fizjologiczne
- Zwiększona tolerancja: Potrzeba zażycia większej ilości substancji, aby uzyskać ten sam efekt, który wcześniej dawała mniejsza dawka.
- Zespół abstynencyjny: Występowanie negatywnych objawów fizycznych i psychicznych po odstawieniu (nudności, drżenie rąk, potliwość, rozdrażnienie, lęk, bezsenność).
4. Konsekwencje i zachowania ukryte
- Używanie mimo świadomości szkód: Kontynuowanie nałogu pomimo wiedzy, że niszczy on zdrowie, relacje czy finanse.
- Ukrywanie nałogu: Kłamanie na temat ilości spożywanego alkoholu/substancji, picie w samotności, chowanie butelek.
- Zaniedbywanie obowiązków: Rezygnowanie z pracy, szkoły, pasji czy opieki nad dziećmi na rzecz nałogu.
- Wycofanie społeczne: Unikanie kontaktów z bliskimi, którzy mogą krytykować zachowanie.
Objawy uzależnienia – kiedy picie wymyka się spod kontroli
Z czasem sytuacja zaczyna się wymykać spod kontroli, a okazyjna chęć napicia się przeistacza się w przymus sięgnięcia po alkohol (głód alkoholowy). Zauważalne jest również zwiększanie dawek przez osobę uzależnioną. Jest to objawem wzrastającej tolerancji na alkohol, która jest jednym z podstawowych objawów choroby alkoholowej. Jeśli zauważasz te sygnały u siebie lub bliskich, warto rozważyć konsultację ze specjalistą terapii uzależnień.
Do czego prowadzi alkoholizm?
Alkohol etylowy jest trucizną. W związku z tym jego działanie na organizm jest toksyczne. W konsekwencji prowadzi do powstawania wielu chorób. Uzależnienie od alkoholu prowadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu układu pokarmowego, krwionośnego, a także nerwowego. W wyniku tego dochodzi do zmian w psychice i zachowaniu chorego. Uzależnienie może być też przyczyną występowania wielu chorób, takich jak: depresja alkoholowa, otępienie, zaburzenia pamięci, zespół Otella, padaczka, a nawet przewlekła psychoza alkoholowa.
U osób uzależnionych częściej zauważa się agresję i występowanie myśli samobójczych. Ponadto alkohol ma negatywny wpływ na funkcjonowanie układu rozrodczego i często jest jedną z przyczyn bezpłodności. U mężczyzn dochodzi do problemów z erekcją, natomiast u kobiet pojawiają się zaburzenia miesiączkowania. Alkohol zmniejsza również naturalną odporność organizmu. Może być również główną przyczyną takich chorób jak nadciśnienie, cukrzyca, marskość wątroby. Powszechną dolegliwością wśród alkoholików są również nowotwory, które w szczególności atakują: wątrobę, jelita, trzustkę, płuca, gardło, krtań i jamę ustną.
Ponadto choroba alkoholowa niesie spustoszenie w życiu prywatnym. Osoby uzależnione stopniowo wycofują się z życia zawodowego, rodzinnego i społecznego. Porzucają swoje pasje i zainteresowania na rzecz nałogu, który zaczyna przejmować kontrolę nad ich życiem.
Terapia uzależnień – sposób na przerwanie walki z nałogiem
Pierwszym krokiem do uwolnienia się z sideł nałogu jest uświadomienie sobie problemu uzależnienia i konieczności sięgnięcia po profesjonalną pomoc. Terapia uzależnień to długotrwały proces polegający na oddziaływaniu psychoterapeutycznym, które jest indywidualnie dostosowane do każdej osoby.
Ośrodek leczenia uzależnień Olcha to miejsce, w którym osoby uzależnione uczą się jak nie sięgając po alkohol dobrze się czuć, funkcjonować, bawić… Uczą się jak nie wrócić do picia…
Proponujemy sesje terapeutyczne, wykłady, warsztaty i konsultacje, które mają na celu przysposobić chorego do życia w trzeźwości. W naszym stacjonarnym ośrodku leczenia uzależnień pozwalamy również na zmianę otoczenia i najbliższego środowiska, co ułatwia rozpoczęcie nowego życia bez nałogu.
Nowe i neutralne miejsce nie przywołuje na myśl skojarzeń związanych z piciem, dlatego coraz więcej osób decyduje się rozpocząć leczenie od pobytu w stacjonarnym ośrodku leczenia uzależnień.
Jak sprawdzić, czy mam problem?
Możesz zadać sobie następujące pytania:
- Czy kiedykolwiek czułem, że powinienem/czułam, że powinnam ograniczyć picie/używanie substancji/palenie/granie?
- Czy bliscy zwracali mi uwagę, że za dużo piję/używam substancji/palę/gram/używam telefonu?
- Czy kiedykolwiek piłem/piłam, używałem/używałam substancji rano, żeby uspokoić nerwy lub uśmierzyć kaca?
- Czy kiedykolwiek poczułem się winny/poczułam się winna z powodu mojego zachowania?
Jeśli odpowiedź na większość z nich brzmi „tak”, może to świadczyć o nałogu. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy specjalisty (terapeuty uzależnień).
Najważniejszy krok to ten pierwszy: telefon albo przyjście na rozmowę. Resztę ułożymy razem, w Twoim tempie.
Od 1996 roku pomagamy osobom uzależnionym, ich bliskim i wszystkim, którzy szukają wsparcia psychoterapeutycznego.
Pierwszy krok bywa najtrudniejszy – dlatego zadbaliśmy, żeby był jak najprostszy.
Zadzwoń w godzinach 10.00-20.00 od poniedziałku do piątku: 22 621 62 61 lub skorzystaj z telefonu dyżurnego: 501 155 144
